ظرفیت پاور بانک؛ تفاوت ظرفیت اسمی و واقعی، نحوه محاسبه و تست آن
آیا تا به حال برای شما هم پیش آمده است که پاور بانکی با ظرفیت بالا بخرید، اما هنگام استفاده متوجه شوید که فقط یک یا دو بار میتواند گوشیتان را شارژ کند؟ در چنین شرایطی احتمالا به اصلبودن پاوربانک شک میکنید. در صورتی که، نه دستگاه تقلبی است و نه شما در محاسبات خود اشتباه کردهاید.
ماجرا از این قرار است که پاوربانکها دو نوع ظرفیت دارند: ظرفیت واقعی و ظرفیت اسمی. عددی که روی جعبه یا بدنه پاور بانک مشاهده میکنید، ظرفیت اسمی است؛ اما هنگام خرید باید ظرفیت واقعی را ملاک قرار دهید. این همان نکتهای است که معمولا فروشندگان به آن اشاره نمیکنند و باعث خرید اشتباه بسیاری از مشتریان میشود.
در این مقاله بررسی میکنیم تفاوت ظرفیت پاوربانک اسمی و واقعی در چیست، چرا این دو عدد با یکدیگر یکسان نیستند و چگونه میتوانید پیش از خرید، بهترین انتخاب را با توجه به نیاز خود داشته باشید.
تفاوت ظرفیت اسمی و ظرفیت واقعی پاور بانک چیست؟
بیشتر افراد هنگام خرید پاور بانک تصور میکنند عددی که روی بدنه یا جعبه محصول نوشته شده، دقیقا همان مقدار انرژی و شارژی است که در عمل منتقل میشود. به همین دلیل وقتی یک پاوربانک ۲۰۰۰۰ میلیآمپرساعتی میخرند، انتظار دارند که چهار یا پنج بار گوشی 5000 میلیآمپرساعتی آنها را شارژ کند. وقتی در عمل این اتفاق نمیافتد، فکر میکنند محصول تقلبی یا خراب است؛ اما واقعیت چیز دیگری است.
در واقع تمام پاوربانکهای استاندارد دو نوع ظرفیت دارند؛ ظرفیت اسمی و ظرفیت واقعی. برای یک خرید دقیقتر باید تفاوت بین این دو را بدانید.
تعریف ظرفیت اسمی پاور بانک:
ظرفیت اسمی همان عددی است که روی بدنه، جعبه یا مشخصات فنی پاوربانک نوشته میشود و معمولا با واحد میلیآمپرساعت (mAh) نمایش داده میشود. این عدد نشان میدهد باتریهای داخل پاوربانک در مجموع چه میزان انرژی را میتوانند ذخیره کنند.
نکته مهم اینجاست که این عدد فقط ظرفیت باتریهای داخلی پاوربانک را نشان میدهد و هنوز عواملی مانند تبدیل ولتاژ و اتلاف انرژی در آن در نظر گرفته نشدهاند. به همین دلیل نباید ظرفیت اسمی را ملاک تعداد دفعات شارژ گوشی قرار دهید.
تعریف ظرفیت واقعی پاور بانک:
ظرفیت واقعی مقدار انرژیای است که بعد از عبور از مدارهای داخلی، تبدیل ولتاژ و تلفات طبیعی، در نهایت به گوشی شما میرسد. این ظرفیت همیشه کمتر از ظرفیت اسمی است و این اختلاف کاملا طبیعیست. در تمام مدلها، حتی باکیفیتترین و بهترین پاور بانک بازار هم این اختلاف وجود دارد.
جدول معادلسازی سریع ظرفیتها
اگر بخواهید بدون انجام محاسبات، یک دید کلی از ظرفیت واقعی پاوربانکهای مختلف داشته باشید، جدول زیر میتواند کمککننده باشد. البته این اعداد تقریبی هستند و بر اساس راندمان معمول پاوربانکهای استاندارد محاسبه شدهاند. ظرفیت واقعی ممکن است با توجه به کیفیت باتری، مدارهای داخلی، فناوری شارژ و حتی دمای محیط، کمی بیشتر یا کمتر باشد.
| ظرفیت اسمی پاوربانک (mAh) | ظرفیت واقعی تقریبی (mAh) | تعداد شارژ گوشی با باتری 4000 | تعداد شارژ گوشی با باتری 5000 |
|---|---|---|---|
| 5000 | 3500 | حدود 0.8 بار | حدود 0.6 بار |
| 10000 | 7000 | حدود 1.7 بار | حدود 1.4 بار |
| 15000 | 10500 | حدود 2.6 بار | حدود 2.1 بار |
| 20000 | 14000 | حدود 3.3 بار | حدود 2.8 بار |
| 30000 | 21000 | حدود 5.0 بار | حدود 4.2 بار |
همانطور که میبینید، هرچه ظرفیت اسمی پاوربانک بیشتر باشد، ظرفیت واقعی آن هم افزایش پیدا میکند؛ اما هیچوقت این دو عدد کاملا برابر نیستند. به همین دلیل، هنگام انتخاب پاوربانک بهتر است به جای مقایسه ظرفیت اسمی محصولات، ظرفیت واقعی آنها را نیز در نظر بگیرید تا بتوانید تعداد دفعات شارژ دستگاه خود را دقیقتر تخمین بزنید.
چرا ظرفیت واقعی از ظرفیت اسمی کمتر است؟
مهمترین دلیل این موضوع، نحوه عملکرد باتری و مدارهای داخلی پاوربانک است. باتریهای داخل پاوربانک انرژی را با ولتاژ حدود ۳.۷ ولت ذخیره میکنند؛ اما گوشی، تبلت و بیشتر دستگاهها از طریق درگاه USB با ولتاژ ۵ ولت شارژ میشوند. به همین دلیل، پاوربانک باید قبل از انتقال انرژی، ولتاژ را افزایش دهد.
در فرآیند تبدیل ولتاژ از ۳.۷ ولت به ۵ ولت (ولتاژ خروجی USB) بخشی از انرژی به گرما تبدیل میشود و به جای رسیدن به گوشی شما هدر میرود. اگر دقت کرده باشید، وقتی گوشی را با پاور بانک شارژ میکنید؛ هر دو دستگاه گرم میشوند که نشاندهنده همین اتلاف انرژی است.
علاوه بر این، مدارهای الکترونیکی داخل پاوربانک نیز راندمان صددرصدی ندارند. حتی در پاوربانکهای باکیفیت هم مقدار کمی از انرژی هنگام تبدیل و انتقال برق هدر میرود. کیفیت کابل شارژ، دمای محیط و حتی وضعیت باتری گوشی هم میتوانند روی میزان انرژی منتقلشده تاثیر بگذارند.
به همین دلیل، طبیعی است که ظرفیت واقعی همیشه کمتر از ظرفیت اسمی باشد. البته هرچه کیفیت ساخت پاوربانک بالاتر باشد، میزان اتلاف انرژی کمتر خواهد بود و ظرفیت واقعی آن به ظرفیت اسمی نزدیکتر میشود.
نحوه محاسبه ظرفیت واقعی پاور بانک
حالا که متوجه اختلاف بین ظرفیت اسمی و واقعی پاور بانک شدید، وقت آن است که یاد بگیرید چطور ظرفیت واقعی را حساب کنید.
برای شروع نیازی نیست وارد محاسبات پیچیده شوید. یک فرمول ساده و سریع وجود دارد که برای بیشتر مدلها جواب میدهد:
ظرفیت واقعی ≈ 70 درصد * ظرفیت اسمی
در این روش، ظرفیت واقعی را به طور تقریبی ۷۰ درصد ظرفیت اسمی در نظر میگیریم. این یک عدد تقریبی است و بسته به کیفیت پاوربانک ممکن است کمی کمتر یا بیشتر باشد.
برای مثال، اگر قصد خرید یک پاوربانک ۲۰۰۰۰ را داشته باشید، میتوانید با این فرمول خیلی سریع ظرفیت واقعی آن را بهدست آورید.
14000= 0.7*20000
فرمول دقیق محاسبه ظرفیت واقعی پاوربانک
فرمول بالا برای برآورد سریع مناسب است؛ اما اگر بخواهید ظرفیت واقعی را با دقت بیشتری محاسبه کنید، باید ولتاژ باتری و راندمان مدارهای داخلی پاوربانک را هم در نظر بگیرید. در این صورت باید سه مرحله زیر را برای رسیدن به دقیقترین عدد طی کنید.
مرحله اول: تبدیل ظرفیت اسمی به واتساعت (Wh)
ظرفیت پاوربانک معمولا با واحد میلیآمپرساعت (mAh) نوشته میشود؛ اما این واحد به تنهایی برای محاسبه ظرفیت واقعی کافی نیست، چون باتریهای داخلی پاوربانک با ولتاژ ۳.۷ ولت کار میکنند، در حالی که خروجی USB ولتاژ ۵ ولت دارد. به همین دلیل، ابتدا باید ظرفیت اسمی را به واحد واتساعت (Wh) که واحد اندازهگیری انرژی است، تبدیل کنیم.
انرژی (Wh) =۱۰۰۰÷ (ظرفیت اسمی × ۳.۷)
برای یک پاوربانک ۲۰۰۰۰ میلیآمپرساعتی:
۷۴ =۱۰۰۰ ÷ (۲۰۰۰۰ × ۳.۷)
بنابراین، باتری این پاوربانک در مجموع حدود ۷۴ واتساعت انرژی ذخیره میکند.
مرحله دوم: در نظرگرفتن راندمان پاوربانک
همه انرژی ذخیرهشده به دستگاه منتقل نمیشود. بخشی از آن هنگام تبدیل ولتاژ و عبور از مدارهای داخلی از بین میرود. به همین دلیل باید راندمان پاوربانک را هم لحاظ کنیم.
انرژی قابل استفاده (Wh) = انرژی کل × راندمان
اگر راندمان پاوربانک را ۸۵ درصد در نظر بگیریم:
۶۲.۹ واتساعت=۷۴ × ۰.۸۵
این مقدار، انرژی واقعی قابل استفاده در خروجی پاوربانک است.
مرحله سوم: تبدیل دوباره به میلیآمپرساعت
در مرحله آخر، انرژی قابل استفاده را بر اساس ولتاژ خروجی USB یعنی ۵ ولت به میلیآمپرساعت تبدیل میکنیم.
ظرفیت واقعی (mAh) = (۵ ÷انرژی قابل استفاده ) × ۱۰۰۰
بنابراین:
۱۲۵۸۰ =(۵ ÷ ۶۲.۹ ) × ۱۰۰۰
در نتیجه، ظرفیت واقعی این پاوربانک در این مثال حدود ۱۲۵۸۰ میلیآمپرساعت خواهد بود.
برای سادهتر شدن محاسبات، میتوان هر سه مرحله را در یک فرمول خلاصه کرد:
ظرفیت واقعی (mAh) =۵÷(ظرفیت اسمی × ۳.۷ × راندمان)
اگر ظرفیت اسمی ۲۰۰۰۰ میلیآمپرساعت و راندمان ۸۵ درصد باشد، نتیجه نهایی به صورت زیر خواهد بود:
۱۲۵۸۰ میلیآمپرساعت=۵÷ (۲۰۰۰۰ × ۳.۷ × ۰.۸۵)
البته توجه داشته باشید که این مقدار یک عدد تقریبی است. راندمان واقعی هر پاوربانک به کیفیت سلولهای باتری، مدارهای داخلی و فناوری شارژ آن بستگی دارد؛ بنابراین ممکن است نتیجه نهایی در مدلهای مختلف کمی متفاوت باشد.
نحوه تست ظرفیت واقعی پاوربانک
اگر میخواهید ظرفیت واقعی پاوربانک خود را در عمل تست کنید، میتوانید از USB Power Meter یا تستر USB کمک بگیرید. این ابزار مخصوص بین پاوربانک و دستگاهی که در حال شارژشدن است قرار میگیرد و مقدار ولتاژ، جریان و انرژی منتقلشده را اندازهگیری میکند.
برای استفاده از آن کافی است موبایل خود را به تستر وصل کرده و تستر را به یکی از پورتهای خروجی پاوربانک متصل کنید. سپس منتظر شارژشدن گوشی بمانید تا زمانی که شارژ پاوربانک کاملا تخلیه و دستگاه خاموش شود. حالا میتوانید ظرفیت واقعی پاوربانک خود را روی نمایشگر تستر و برحسب mAh یا Whمشاهده کنید.
برای اینکه نتیجه دقیقتری به دست آورید، باید تست را زمانی انجام دهید که پاوربانک کاملا شارژ باشد. بهعلاوه، باید از کابل باکیفیتی هم استفاده کنید.
تلفات انرژی هنگام شارژ شدن خود گوشی
همان طور که مقداری از انرژی در راه رسیدن به گوشی شما هدر میرود؛ فرآیند شارژ خود دستگاه هم مقداری انرژی اضافی مصرف میکند. وقتی پاوربانک برق را به گوشی شما میدهد، تمام آن برق مستقیما وارد باتری نمیشود. مدار داخلی خود گوشی که فرآیند شارژ را مدیریت میکند، بخشی از انرژی را صرف موارد زیر میکند:
-
مدیریت حرارت: گوشی هنگام شارژشدن گرم میشود و این گرما، نوعی هدر رفت انرژی است.
-
مصرف داخلی: اگر هنگام شارژشدن با گوشی کار کنید، مقداری انرژی صرف روشن نگهداشتن نمایشگر، پردازنده و آنتنها میشود و از میزان شارژی که به باتری میرسد، کم میکند.
-
مدار کنترل شارژ: مدار هوشمند شارژ گوشی هم برای کارکردن به انرژی نیاز دارد.
جمع این هدررفتها معمولا حدود ۱۰ درصد از انرژی ورودی است. به همین دلیل معمولا برای یک باتری ۵٬۰۰۰ میلیآمپرساعتی، حدود ۵٬۵۰۰ تا ۶٬۰۰۰ میلیآمپرساعت از پاور بانک مصرف میشود تا باتری از صفر به صد برسد.
پس برای محاسبه نیاز واقعی، باید ظرفیت باتری گوشی را در نظر بگیرید و ۱۰ تا ۲۰ درصد هم به آن اضافه کنید.
محاسبه نهایی: یک پاوربانک چند بار گوشی شما را شارژ میکند؟
حالا با مقایسه ظرفیت باتری گوشی و ظرفیت واقعی پاوربانک، میتوانید بهراحتی تعداد دفعات شارژ کامل گوشی را تخمین بزنید.
فرمول محاسبه تعداد دفعات شارژ:
(ظرفیت باتری گوشی + 10 درصد)÷ ظرفیت واقعی پاور بانک = تعداد دفعات شارژ کامل
مثلا اگر پاوربانک ۱۰۰۰۰ میلیآمپرساعتی بخرید، ظرفیت اسمی آن تقریبا 7500 میلیآمپرساعت است. ظرفیت باتری گوشی شما را هم 5000 میلیآمپر ساعت در نظر میگیریم که با 10 درصد اضافهتر میشود، حدودا 5500 میلیآمپرساعت.
1.36 =5500÷7500
در این صورت، پاور بانک میتواند گوشی شما را یک بار و نیم شارژ کند و نه دوبار!
راهنمای انتخاب؛ چه ظرفیت پاوربانک برای شما مناسب است؟
برای انتخاب پاوربانک مناسب، فقط عدد روی بدنه آن را ملاک قرار ندهید؛ بلکه ابتدا مشخص کنید در طول روز چند بار به شارژ نیاز دارید و قرار است چه دستگاههایی را با آن شارژ کنید:
- اگر فقط میخواهید در طول روز یک بار گوشی خود را شارژ کنید یا به یک منبع شارژ اضطراری نیاز دارید، پاوربانکهای ۱۰۰۰۰ میلیآمپرساعتی انتخاب مناسبی هستند. این مدلها وزن کمتری دارند، فضای کمی اشغال میکنند و برای استفاده روزمره گزینههای ایدهآلی محسوب میشوند.
- اگر بیشتر وقت خود را خارج از خانه یا محل کار میگذرانید، اهل سفر هستید یا چند دستگاه مانند گوشی، هدفون بیسیم و ساعت هوشمند را همزمان شارژ میکنید، بهتر است به سراغ پاوربانکهای ۲۰۰۰۰ میلیآمپرساعتی بروید. این ظرفیت، تعادل خوبی بین وزن، ابعاد و میزان شارژدهی ایجاد میکند و برای بیشتر کاربران بهترین انتخاب است.
- اگر به سفرهای طولانی میروید، مدت زمانهای زیاد به برق دسترسی ندارید یا اینکه علاوه بر گوشی، قصد شارژ دستگاههایی مانند تبلت، کنسول بازی دستی یا لپتاپها را هم دارید، پاوربانک 30000 برای شما مناسب است. این مدلها نسبت به نمونههای کمظرفیت، وزن و ابعاد بیشتری دارند.
در نهایت، پیشنهاد میکنیم هنگام انتخاب علاوه بر ظرفیت، به عواملی مانند تعداد و نوع درگاههای خروجی، پشتیبانی از شارژ سریع، توان خروجی، کیفیت باتری و اعتبار برند نیز توجه کنید. بهعلاوه، حتما ترفندهای تشخیص پاور بانک اصلی از تقلبی را به کار بگیرید. یک پاوربانک باکیفیت و ظرفیت مناسب، انتخاب بهتری از یک مدل پرظرفیت، اما بیکیفیت یا تقلبی است.
پاوربانک خود را درست انتخاب کنید
ظرفیت اسمی پاوربانک همان عدد بزرگی است که روی جعبه آن میبینیم؛ اما آنچه در نهایت به گوشی شما میرسد برابر با ظرفیت واقعی است. این اختلاف کاملا طبیعی است و در تمام پاوربانکهای استاندارد وجود دارد. با دانستن این واقعیت درباره ظرفیت پاوربانک میتوانید انتخابی آگاهانه داشته باشید و شارژر همراهی تهیه کنید که دقیقا مطابق نیاز شما باشد.
در نهایت، اگر قصد خرید پاوربانکی مطمئن و باکیفیتی را دارید، میتوانید در فروشگاه اینترنتی جانبی محصولات بهترین برندها را با ضمانت کیفیت و اصالت سفارش دهید.
