8 دلیل خش خش اسپیکر + راهکارهای طلایی
آیا صدای خش خشی از اسپیکر خود میشنوید؟ وزوزکردن بلندگو حسابی کلافهکننده است؛ چون مستقیما روی کیفیت صدایی که از سیستم صوتی شما میآید، تاثیر میگذارد. خیلی وقتها دیگر حتی اجازه نمیدهد که به گوشدادن ادامه دهید. در این مواقع، بیشتر افراد فکر میکنند که حتما اسپیکر خوبی ندارند؛ به خصوص اگر آن را به تازگی خریده باشند. در صورتی که، حتی بهترین اسپیکرها هم میتوانند به دلیلهای مختلفی صدای خش خش یا وزوز تولید کنند.
در هر حال، اگر صدای آزاردهندهای از اسپیکر خود میشنوید، این مطلب را بخوانید. در ادامه درباره 8 دلیل خش خش اسپیکر که رایجتر هستند، توضیح میدهیم. بهعلاوه، راهکارهای ممکن را هم معرفی میکنیم. امیدوارم بتوانید با کمک این مطلب از شر خش خش بلندگوی خود راحت شوید.
نکته مهم: این مطلب درباره اسپیکرهای خانگی، سیمی و بلوتوثی نوشته شده است. اگر اسپیکر گوشی یا کامپیوتر شما خش خش میکند، باید از مقالات زیر استفاده کنید:
چرا بلندگو خش خش میکند؟ 8 دلیل اصلی
قبل از این که به سراغ راهکارها برویم، باید ببینیم که اصلا دلیل خش خش یا وزوز اسپیکر خانگی شما چیست. این مشکل ممکن دلایل زیادی داشته باشد که در ادامه به بعضی از مهمترین آنها اشاره میکنیم:
تداخل الکترومغناطیس؛ مهمترین علت خش خش بلندگو
اگر صدای هیس یا سوت مانندی از اسپیکر میشنوید، احتمالا تداخل الکترومغناطیسی به وجود آمده است. یعنی دستگاههای الکتریکی مثل تلفن همراه، لپتاپ، مودم، مایکروفر یا اسپیکرهای دیگر در کنار اسپیکر اصلی شما قرار گرفتهاند. این دستگاهها سیگنالهای الکتریکی تولید میکنند که میتوانند باعث ایجاد تداخل و اختلال در سیگنالهای بلندگو و خش خش اسپیکر شود.

گراند لوپ؛ رایجترین دلیل خش خش اسپیکر
آیا صدای وزوز یا هیس مانندی از بلندگوی شما پخش میشود؟ معمولا دلیل این موضوع گراند لوپ (Ground loops) است که باعث تداخل سیگنالی و جریانی میشود. این اتفاق زمانی میافتد که دستگاههای موجود در سیستم صوتی شما به پریزهای جداگانهای متصل هستند؛ اما از یک کابل سیگنال صوتی آنالوگ به هم وصل شدهاند. مثلا فرض کنید که یک دستگاه پخش و یک آمپلی فایر دارید که هر یک را به پریز مختلفی وصل کردهاید. یک کابل صوتی هم آنها را به هم متصل میکند. در این صورت، در مدار یک گراند لوپ یا حلقه زمین ایجاد میشود که اختلال در جریان برق و در نهایت صدای وزوز اسپیکر را به همراه دارد.
اتصال ناقص کابلها؛ از دلایل وزوز بلندگو
گاهی کابل انتقال صدا و سیمهای متصل به اسپیکر دچار آسیب میشوند. در نتیجه، شما صدای وزوزی در اسپیکر خود میشوند. گاهی هم کابلها مشکلی ندارند؛ اما درست به بلندگو وصل نیستند. در این صورت، باز هم شما صدای خش خش میشنوید.
صدای بیشازحد بلند؛ عجیبترین دلیل خش خش بلندگوها
آیا وقتی صدای بلندگو را خیلی زیاد میکنید، خش خش آن شروع میشود؟ بعضی وقتها تنظیم نادرست یا زیاد صدا باعث ایجاد اعوجاج در اسپیکر خواهد شد. در این مواقع، دیافراگم بلندگو فراتر از دامنه حرکتی خود به لرزه درمیآید. در نتیجه، اعوجاج یا خش خش ایجاد میشود.
استفاده از کابلهای خیلی بلند و تاثیر آن روی خش خش بلندگو
عجیب به نظر میرسد؛ اما کابلهای بلندتر از 10 متر باعث ایجاد تداخل میشوند. این کابلهای اگرچه استفاده از اسپیکر را راحت میکنند؛ اما روی شفافیت صدای خروجی تاثیر منفی میگذارند.
مشکل منبع تغذیه یا لوازم جانبی؛ از علتهای بدشدن صدای اسپیکر
اگر از یک آداپتور برق بیکیفیت یا خراب استفاده میکنید، عجیب نیست که صداهای بیکیفیتی از اسپیکر بشنوید. وقتی که منبع تغذیه نتواند جریان برق را کاملا تامین کند، صداهای اضافی تولید خواهد کرد. همینطور، ممکن است دلیل خش خش اسپیکر شما استفاده از لوازم جانبی مشکلدار مثل آمپلی فایر خراب باشد.

مشکل سیمکشی داخلی اسپیکر
حتی در دل سادهترین و کوچکترین اسپیکرها هم سیمهای زیادی وجود دارد. کافی است که فقط یکی دو عدد از این سیمها با یکدیگر اتصالی پیدا کنند. یا این که فقط یک سیم خراب یا جدا شود. در این مواقع، شاید هنوز اسپیکر کار کند؛ اما حتما صدای آن کیفیت اولیه را ندارد و با خش خش همراه است.
خرابی اجزای داخلی؛ از مهمترین دلایل خش خش صدای بلندگو
اسپیکر شما از قطعات ریزودرشت زیادی ساخته شده است. هر کدام از این قطعات الکترونیکی، خازنها، درایورها و غیره که دچار خرابی شوند، میتوانند باعث ایجاد اعوجاج یا صدای ترقترق شوند.
شاید برای شما هم جالب باشد: چگونه اسپیکر خانگی را بلوتوثی کنیم؟
چگونه خش خش اسپیکر را درست کنیم؟ راهحل مشکل خش خش کردن اسپیکر
حالا که با 8 دلیل خش خش اسپیکر آشنا شدید، سریعتر برویم سراغ راهکارهای حل این مشکل کلافهکننده. خوشبختانه، روشهای سادهای وجود دارند که میتوانید با آنها حتی در منزل هم نویز بلندگو را کم یا کلا برطرف کنید:
بررسی دقیق اطراف اسپیکر برای پیداکردن دلیل اصلی خش خش اسپیکر
اول از همه نگاهی به اطراف بلندگوی خود بیندازید. آیا دستگاهی در نزدیکی اسپیکر قرار دارد؟ مودم، گوشی موبایل، لپتاپ، تلفنهای بیسیم، ماکروفرها و هر دستگاه الکتریکی دیگری میتواند باعث ایجاد وزوز شود. پس اسپیکر را از این دستگاهها دور کرده و دوباره صدا را تست کنید.
حتی اگر از بلندگوهای سینمای خانگی یا ساندبارها استفاده میکنید، آنها را تا جای ممکن از تلویزیون دور نگه دارید. اگر شرایط به گونهای است که نمیتوانید دستگاهها را از هم دور کنید، میتوانید به سراغ EMI Filter بروید. این وسیله که با نام نویز فیلتر هم شناخته میشود، نوسانات و تداخل بین دستگاهها را حذف میکند. در نتیجه، صدای خش خش را هم از بین میبرد.

اطمینان از همخوانی اسپیکر و سایر قطعات
آیا مطمئن هستید که از اسپیکر، کابلها، آداپتور برق و قطعات باکیفیت استفاده میکنید؟ یا این که اسپیکر مناسبی برای سیستم صوتی خود انتخاب کردهاید؟ اگر اسپیکر جوابگوی توان سیستم نباشد، نمیتواند صدا را با کیفیت کامل پخش کند. برعکس، اگر سیستم صوتی ضعیف و اسپیکری قوی را هم در کنار یکدیگر قرار دهید، باز صدای خروجی کیفیت لازم را ندارد.
از همه مهمتر، اسپیکرها، کابلها و قطعات بیکیفیت که برند شناختهشدهای ندارند، همگی میتوانند دلیل خش خش اسپیکر باشند. اگر به کیفیت کابل، مبدل یا قطعات دیگر موجود در سیستم صوتی مشکوک هستید، آن را عوض کنید. سپس ببینید که آیا مشکل برطرف شده است یا نه.
شاید به کارتان بیاید: آموزش کامل تعمیر هندزفری خراب
بررسی کابلها و سیمهای متصل؛ راهکاری برای حل نویز اسپیکر
در این گام تمام سیمهای متصل بین اسپیکر و دستگاه منبع صوتی را بررسی کنید. مطمئن شوید که هیچ سیمی جداشده یا آسیب دیده نیست؛ چون کوچکترین قطعی ممکن است باعث تداخل الکتریکی شود که با پخش صدای خش خش خود را نشان میدهد. اگر قطعه معیوبی یا مشکوکی پیدا کردید، آن را جایگزین کنید.
بهعلاوه، در صورت امکان نگاهی به درایورهای به کار رفته در گیرندهها و آمپلیفایرها هم داشته باشید. اگر درایوری باد کرده است، قطعا اصلیترین دلیل خش خش بلندگوی شما همین قطعه است و باید عوض شود.
کمکردن صدا؛ راهکار سادهای برای پیدا کردن دلیل خش خش اسپیکر
حتی اسپیکرهای درجه یک هم نمیتوانند در هنگام پخش صدای بلند کیفیت خود را حفظ کنند. پس اگر فقط وقتی که صدای بلندگو را زیاد میکنید، متوجه خش خش میشوید، نگران نباشید. این موضوع کاملا طبیعی است.

بهعلاوه، میتوانید برای پیداکردن دلیل اصلی خش خش اسپیکر هم، صدای آن را کم کنید. اگر مشکل وزوز آن برطرف شد، احتمالا مشکل از قطعات داخلی اسپیکر شما است. در این صورت، باید اسپیکر خود را برای تعمیر به دست یک متخصص بدهید.
بیشتر بخوانید:
آیا واقعا هندزفریها و هدفونها برای سلامتی شما خطرناک است؟ از شایعه تا واقعیت
راهکارهای ساده برای حذف نویز حلقه زمین و خش خش اسپیکر
توضیح دادیم که خیلی وقتها گراند لوپ باعث ایجاد نویز در اسپیکر میشود. این نوع نویز، صدایی شبیه به هیس یا وزوز دارد. برای رفع نویز حلقه زمین شما میتوانید از چند راهکار ساده استفاده کنید:
- تمام دستگاههای سیستم صوتی خود را به یک سه راهی یا یک محافظ برق متصل و سپس به یک پریز برق وصل کنید. با این کار، دیگر گراند لوپ در بین سیستمها ایجاد نمیشود.
- از کابلهای بالانس استفاده کنید. کابلهای آنبالانس یا غیربالانس باعث تشدید نویز گراند لوپ میشوند.
- اگر کابلهای صوتی شما در کنار کابلهای انتقال برق قرار گرفتهاند، حتما آنها را از هم جدا کنید. مثلا دقت کنید که کابل میکروفون یا کابلهای رابط صوتی که سیگنال آنالوگ را انتقال میدهند، از هم فاصله داشته باشند.
- اگر هیچکدام از روشهای بالا جواب ندادند یا مجبور بودید که سیستم صوتی خود را به چند پریز برق مختلف متصل کنید، باید از یک وسیله جانبی کمک بگیرید. این وسیله آیزولاتور حلقه زمین یا Ground Loop Isolator نام دارد که در شکلها و انواع مختلفی در بازار پیدا میشود. برای مثال، بعضی از آنها مستقیم به پریز برق وصل میشوند، بعضی به اسپیکر و غیره. با خرید یکی از این آیزولاتورها میتوانید خیلی راحت از شر نویزها راحت شوید.

دلیل خش خش اسپیکر بلوتوثی
تا اینجا متوجه شدیم که چرا اسپیکر خش خش میکند؛ اما فقط درباره اسپیکرهای سیمی صحبت کردیم. در صورتی که، اسپیکرهای بلوتوثی و بیسیم هم درست مثل بلندگوهای سیمی دچار خش خش میشوند. همانطور که میدانید این اسپیکرها با استفاده از بلوتوث اتصال خود را با منبع صوتی برقرار میکنند. بلوتوث هم با امواج رادیویی سیگنالها را دریافت و ارسال میکند.
از طرف دیگر دستگاههای بیسیمی مثل گوشی موبایل، تلفن بیسیم، مودم وایفای یا سایر اسپیکرهای بلوتوثی هم با همین امواج کار میکنند. به همین دلیل، اسپیکرهای بیسیم به راحتی دچار اختلال سیگنالی خواهند شد. به خصوص، اگر یکی از این دستگاهها در نزدیکی اسپیکر شما باشد، امواج دستگاهها ممکن است با هم تداخل پیدا کنند. در این صورت، شما صدایی شبیه به وزوز یا سوت از اسپیکر خود میشنوید.
شاید برای شما کاربردی باشد: 8 راهحل ساده برای مشکل وصل نشدن اسپیکر بلوتوثی
راهکارهای حل مشکل وزوز اسپیکر بلوتوثی
برای رفع نویز اسپیکر بلوتوثی میتوانید از راهکارهای ساده زیر استفاده کنید:
- در اولین مرحله یک بار بلوتوث را خاموش و روشن کنید؛
- بلوتوث گوشی یا منبع صوتی خود را قطع کنید. بعد از چند دقیقه دوباره اسپیکر و منبع صوتی خود را به هم وصل کنید؛
- اگر دستگاههایی دیگری در محیط هستند، در صورت امکان بلوتوث آنها را خاموش کنید.
- اسپیکر بیسیم را از تلویزیون، موبایل، لپتاپ و هر وسیله الکترونیکی دیگر دور نگه دارید. معمولا برد بلوتوث اسپیکرها 10 متر است. پس میتوانید با خیال راحت آنها را حتی از دستگاههای متصل هم فاصله دهید؛ اما بهتر است که این فاصله بیشتر از 5 متر نشود.
- اگر اسپیکر شما به اینترنت متصل است، در صورت امکان آن را به شبکه وایفای با فرکانس ۵ گیگاهرتز متصل کنید. چون معمولا امواج دستگاههای الکترونیکی در این فرکانس قرار ندارد و در نتیجه احتمال تداخل سیگنالها کمتر میشود.

از شنیدن صدای باکیفیت اسپیکر خود لذت ببرید
دلیل خش خش اسپیکر میتواند موارد مختلفی باشد؛ از اختلالات جریانی و سیگنالی گرفته تا ایجاد حلقه زمین و استفاده از کابلها و محصولات بیکیفیت. در هر صورت، وقتی این خش خش شما را آزار میدهد، مهم نیست که چرا اسپیکر خش خش میکند؛ بلکه مهم راهحل این مشکل است. میتوانید با راهکارهای سادهای که در این مقاله به آنها اشاره کردیم، خود را از دست این صدای کلافهکننده راحت شوید.
آیا شما توانستید مشکل اسپیکر خود را حل کنید؟ یا راهکار بهتری میشناسید؟ لطفا نظرات و پیشنهادات خود را حتما با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.